Rydym bellach wedi cwblhau ein rhaglen wirfoddoli Cynefinoedd Holistaidd a redodd o fis Rhagfyr 2015 tan ddiwedd mis Mehefin 2016, ac mae llawer iawn wedi’i gyflawni. Roedd y rhaglen – a ariannwyd drwy gronfa ‘Gwirfoddoli yng Nghymru’ – yn cynnwys diwrnodau rheoli cadwraeth rheolaidd yn ogystal â’n prosiect ‘Llety Llysiau o’r Dechrau’.
Ymunodd 60 o wirfoddolwyr newydd â’r rhaglen; rhai am un neu ddwy sesiwn yn unig i ddysgu sgiliau newydd mewn maes penodol, ac eraill i gymryd rhan yn yr ystod eang o weithgareddau a gynigiwyd gennym.
Rheoli Cadwraeth a Monitro Bywyd Gwyllt
Fe wnaethon ni gynnal 28 diwrnod rheoli cadwraeth, a chyfrannodd gwirfoddolwyr 378 awr anferth o’u hamser. Mae gwaith y gwirfoddolwyr yn cael effaith enfawr ar reoli ein gwarchodfa natur. Mae mieri a drain duon sy’n lledaenu bellach wedi cael eu torri’n ôl o ymylon sawl un o’n dolydd, a hefyd o amgylch y pwll a’r llyn, a fydd yn gwella’r fioamrywiaeth yn yr ardaloedd hyn.
Un o’n prif dasgau oedd cynaeafu’r chwipiau helyg 1 flwyddyn oed o’r gwelyau helyg o amgylch ein system Triniaeth Eco Gwlyptiroedd. Arweiniwyd y sesiwn gyntaf gan yr hyfforddwr allanol, Paul Simmons, ac yna cynhaliwyd 4 diwrnod gwirfoddol lle parhawyd i gynaeafu, bwndelu a storio’r helyg. Mae hyn wedi darparu adnodd gwych ar gyfer ein cyrsiau gwehyddu helyg yn ddiweddarach eleni (a daethom ni i gyd yn arbenigwyr ar glymu clymau i sicrhau’r bwndeli!).
Coedlannu helyg
Mae ein gwirfoddolwyr hefyd wedi derbyn hyfforddiant mewn ecoleg mwydod daear ac adnabod cennau, yn ogystal â chael profiad gwerthfawr mewn sgiliau rheoli cadwraeth, o ddraenio llwybrau i goedlannu. Fe wnaethon ni hefyd gynnal gweithdy Hogi a Chynnal a Chadw Offer. Rydym hefyd wedi sefydlu arolwg monitro Amffibiaid ac Ymlusgiaid rheolaidd, ac wedi cynnal taith gerdded adar dywys lle gwnaethom adnabod 23 o rywogaethau gyda chymorth grŵp Adar Ceredigion.
Draenio llwybrau
Llain Llysiau o’r Dechrau
Cafodd ein prosiect gwirfoddolwyr i greu gardd gegin organig newydd ei ohirio oherwydd y tywydd gwlyb ym mis Ionawr, ond unwaith i’r tywydd wella fe wnaethom gynnal 17 sesiwn bob pythefnos yn llwyddiannus. Cadwyd tîm o 10 gwirfoddolwr rhwng 10 a 77 oed yn brysur yn cloddio’r gwelyau, ac yn plannu amrywiaeth o lysiau dan arweiniad arbenigol y tiwtor Malcolm Berry. Mae Malcolm wedi addysgu cyrsiau i’r RHS yn y gorffennol, ac wedi gweithio yn yr Ardd Fotaneg Genedlaethol.
Gwirfoddolwyr y Llain Llysiau ar Waith
Rydym wedi bod yn falch ac yn synnu gyda phoblogrwydd y prosiect hwn, ac yn falch o allu cynnig y cyfle hwn i wirfoddolwyr hen a newydd. Mae gennym ardd gegin wych nawr, yn llawn amrywiaeth o lysiau a blodau – a phryfed buddiol.
Gwely Llysiau
Fe wnaethon ni arddangos yr ardd gegin newydd yn ein Diwrnod Agored ym mis Mehefin pan oedd y tiwtor a gwirfoddolwyr wrth law i ateb cwestiynau ymwelwyr. Roedd y diwrnod hefyd yn cynnwys gweithgareddau awyr agored i blant yn y coetir ac adrodd straeon yn yr iwrt gyda’r adroddwr straeon lleol Milly Jackdaw. Cawsom ni hefyd arddangosiadau crefft helyg, troelli polyn a hogi offer, ynghyd â stondinau planhigion, stondin darganfod natur a digon o gyfleoedd bwyta.
Rydym bellach wedi derbyn cyllid ychwanegol i’n galluogi i barhau i gynnal sesiynau tyfu drwy gydol yr haf gyda Malcolm (gan gynnwys prosiect tyfu mewn tŷ gwydr ) ac i barhau â’n rhaglen o ddiwrnodau cadwraeth safleoedd ac arolwg bywyd gwyllt gydag arbenigwyr lleol. Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth ar ein tudalen wirfoddoli ‘Hau Hadau, Rhannu Sgiliau’ .
