Ein heffaith amgylcheddol
Mae Fferm Denmarc wedi cael ei henwi’n weddol ddrwg.
Nid yw yn Denmarc ac nid yw’n fferm.
O leiaf, nid yw bellach…
Dechreuon ni o ddim byd
Cyn i ni gymryd yr awenau, roedd yn fferm weithredol gyda chaeau gwyrddlas, wedi’u gwella’n gemegol, gydag ychydig o wrychoedd a hyd yn oed llai o goed. Ychydig iawn o fywyd gwyllt brodorol oedd yno, ac yn sicr nid oedd unrhyw gynefinoedd gweddus i fywyd gwyllt fyw ynddynt.
Ystyriwyd bod ffermio a bywyd gwyllt yn anghydnaws.
Un neu’r llall ydoedd.
Roedden ni eisiau profi y gallai natur a ffermio gydfodoli’n hapus.
Cymerodd y trawsnewidiad yn ôl i goetir a dolydd amser a llawer o waith caled
Mae ei gynnal yn dal i wneud hynny, yn bennaf oherwydd nad oes unrhyw fieri erioed wedi meddwl “Digon yw digon, dwi’n meddwl y byddaf yn rhoi’r gorau i dyfu nawr!”
Mae ein gwirfoddolwyr yn gwneud cymaint o waith gwerthfawr, fel y mae cyfranogwyr ar y cyrsiau coedlannu, y cyrsiau garddio a’r cyrsiau plygu gwrychoedd.
Ac mae yna effaith amgylcheddol yno, un hynod gadarnhaol.
Pobl yn rhyngweithio â’r amgylchedd, fel y gall ffynnu a mynd ati i’w fusnes.
Dechreuon ni weld bywyd gwyllt yn symud yn ôl i mewn.
Bedair degawd yn ddiweddarach ac mae rhestr y rhywogaethau bywyd gwyllt yn enfawr, ac yn tyfu.
Nid yn unig y mae’r effaith amgylcheddol ar fflora a ffawna wedi bod yn enfawr,
mae hefyd wedi bod yn gadarnhaol iawn.
Dewch i gerdded o gwmpas nawr a gweld beth rydyn ni’n ei olygu…
Coed lle roedd caeau noeth arfer bod.
Mamaliaid bach lle roedd defaid yn unig arfer bod.
Gwartheg ucheldir ciwt lle roedd gwartheg ar un adeg (Iawn, felly nid yw popeth wedi newid).
Bellach mae gennym ni ddetholiad amrywiol iawn o gynefinoedd gan gynnwys coetir, gwrychoedd, prysgwydd, dolydd blodau gwyllt, glaswelltiroedd, corsydd, llyn, pwll ac amrywiol sgrafelliadau (pyllau bas sy’n sychu yn yr haf).
Ym 1985 dim ond 15 rhywogaeth o adar oedd yn nythu ar y fferm, ond nawr mae cyfartaledd o 46 rhywogaeth yn bridio yma, cyfanswm o dros 200 pâr ar ddim ond 40 erw.
Mae caeau a oedd unwaith wedi’u dominyddu gan rhygwellt bellach yn cynnwys dros 100 rhywogaeth o flodau gwyllt, glaswelltau a hesg, i gyd o hadau a gludir i mewn gan y gwynt, mamaliaid bach neu adar.
Credit – Wendy James
Mae’r llyn a’r pyllau bellach yn cynnal 14 rhywogaeth o was y neidr a mursennod sy’n bridio – amrywiaeth drawiadol i orllewin Cymru.
Mae poblogaethau mawr o famaliaid bach, gloÿnnod byw ac infertebratau daear wedi dychwelyd i’r dolydd a’r porfeydd.
Mae yna effaith amgylcheddol arall, llai gweladwy
Mae mwy a mwy o bobl yn dod yma i ailgysylltu â natur.
I gael rhywfaint o amser iddyn nhw eu hunain, a phryd bynnag y bo modd, dod o hyd i ychydig o heddwch o’r byd prysur y tu allan.
Mae angen cynhenid ym mhob un i gamu allan o’r byd ac i ffwrdd o’i drafferthion am ychydig,
ac nid oes fawr ddim mwy adferol na mynd am dro yn y byd natur:
Cân yr adar yn y gwanwyn.
Arogl y blodau yn yr haf
Lliwiau bywiog y coed yn yr hydref.
Y teimlad daearol o’r ddaear o dan eich traed yn y gaeaf.
Heb os, dyma’r effeithiau amgylcheddol y mae eu hangen ar y blaned Ddaear.
Effeithiau sy’n cryfhau natur wrth helpu pobl i deimlo’n gysylltiedig, mewn ystyr naturiol, ac yn hapus.
