Beth yw eich barn chi pan fydd rhywun yn dweud y geiriau hud ‘ffotograffiaeth bywyd gwyllt’?
Dim ond un o’r cwestiynau a ofynnwyd a’u trafodwyd wrth addysgu ffotograffiaeth bywyd gwyllt yn Fferm Denmarc oedd hwn. Mae’n un o’r cwestiynau twyllodrus hynny sydd ar yr olwg gyntaf ag ateb hawdd ond sy’n arwain yn gyflym at realiti caled.
Wrth ofyn y cwestiwn hwn, mae pennau pobl yn aml yn llawn golygfeydd delfrydol, tirweddau tonnog yn llawn afonydd a rhaeadrau, milltiroedd o goedwig a choed mawr tyrol neu laswelltiroedd ysgubol a mynyddoedd enfawr yn cyffwrdd â’r cymylau. Yn aml, mae’r golygfeydd hyn yn llawn anifeiliaid egsotig cyfeillgar iawn, mawr ac efallai lliwgar sy’n dwlu ar osod ar gyfer lluniau ac yn y byd dychmygol hwn mae ein ffotograffydd ifanc yn aml wedi’i wisgo â’r holl offer diweddaraf, gan gynnwys camerâu a lensys proffesiynol na allant fethu pan gânt eu codi i dynnu llun.
Gallaf ddeall yn llwyr a yw hon yn ddelwedd sy’n dod i’r meddwl pan ofynnir i mi feddwl am ffotograffiaeth bywyd gwyllt (yn wir, mae’r freuddwyd hon yn un sydd gen i fy hun o bryd i’w gilydd) oherwydd ein bod ni’n cael ein difetha yma ym Mhrydain gan uned hanes natur eithriadol yn y BBC sy’n dod â’r rhyfeddodau naturiol mwyaf anhygoel sydd gan ein planed i’w cynnig i ni’n rheolaidd. Mae ansawdd y gwaith camera yn y rhaglenni dogfen hyn yn rhagorol, ac er bod tuedd bellach tuag at egluro pa mor anodd oedd cael y llun, mae’r ddealltwriaeth hon braidd yn cael ei hatal pan fyddwn ni’n gwylio’r ffilm wedi’i golygu o gysur ein cartref (mae’n anodd dychmygu pa mor oer, llwglyd a blinedig yw’r dyn camera mewn gwirionedd). Mae llawer o wneuthurwyr ffilmiau hanes natur yn gweithredu fel ffotograffwyr lluniau llonydd bywyd gwyllt ac mae eu gwaith dogfen yn aml yn cael ei ategu gan ffotograffau trawiadol. Ar ben hyn bob blwyddyn cyflwynir mwy fyth o ffotograffau i’r cystadlaethau ffotograffiaeth bywyd gwyllt mawr yn y DU, yn enwedig Ffotograffydd Bywyd Gwyllt y Flwyddyn Amgueddfa Hanes Natur a Gwobrau Ffotograffig Bywyd Gwyllt Prydain. Bob blwyddyn mae’n ymddangos bod ansawdd y ceisiadau’n cymryd cam arall ymlaen; yn enwedig dw i’n meddwl o ran codi’r safon gyffredinol h.y. mae yna ychydig o ffotograffwyr eithriadol erioed ond mae mwy a mwy o ffotograffwyr da iawn yn dod drwodd nawr ac felly mae’n rhaid ei bod hi’n mynd yn anoddach yn raddol i feirniadu’r cystadlaethau hyn.
Yng ngoleuni’r uchod yr wyf yn ystyried y rhai sy’n dod i ffotograffiaeth bywyd gwyllt am y tro cyntaf. Mae ffotograffiaeth bywyd gwyllt yn heriol, rwy’n credu ei bod hi’n bosibl ei hystyried fel camp eithafol: mae’n rhaid i chi adnabod eich camera’n dda a gallu ei defnyddio y tu allan ym mhob cyflwr, mae’n helpu i gael rhywfaint o wybodaeth am eich pwnc o leiaf, mae’n rhaid i chi allu goddef tywydd newidiol Prydain ac yn fwy na dim mae’n rhaid i chi fod yn amyneddgar; ychwanegwch ychydig o ddygnwch a llwyaid o lwc ac rydych chi bron yno. Gall olygu dyddiau hir, corff blinedig a llawer o siom. O’r safbwynt hwn, mae’n rhyfeddod bod unrhyw un yn dechrau’r broses o ddod yn ffotograffydd bywyd gwyllt ond maen nhw’n ei ddechrau ac ar ddechrau maen nhw’n aml yn ei chael hi’n weithgaredd cwbl foddhaol a gwerth chweil. Mewn gwirionedd, rwy’n credu mai’r her sy’n gwneud hwn yn weithgaredd mor foddhaol; mae’n anodd iawn tynnu llun bywyd gwyllt da, naturiol. Mae llawer o bobl yn ei chael hi’n anodd, mae rhai’n methu, efallai bod rhai’n torri corneli ond does dim byd yn curo’r teimlad o lwyddo i dynnu, hyd yn oed un, llun bywyd gwyllt gwirioneddol dda. Mae yna ymdeimlad gwirioneddol o gyflawniad wedi’i ennill a chysylltiad go iawn â’r rhywogaeth rydych chi wedi llwyddo i’w ffotograffio.
Cafodd yr holl ffotograffau hyn eu tynnu y llynedd tra roedd Simon yn addysgu cwrs ffotograffiaeth bywyd gwyllt tebyg yn Fferm Denmark.
Ydy hi’n amhosibl dysgu? Na, dydw i ddim yn credu bod hyn yn wir, anodd efallai ond gellir ei ddadansoddi a gellir dysgu’r gwahanol elfennau hynny ac yn eithaf cyflym gall newydd-ddyfodiaid wella eu ffotograffiaeth bywyd gwyllt; mae hon yn broses werth chweil iawn.
Bob blwyddyn rwy’n cynnal cyfres o gyrsiau ffotograffiaeth bywyd gwyllt yn Fferm Denmarc ac mae’n profi dro ar ôl tro i fod yn lleoliad ardderchog. Mae’r ystafelloedd addysgu canolog, y llety ar y safle a’r cyfleusterau wedi’u hamgylchynu gan erwau o goetir, dolydd, pyllau a nentydd yn golygu ei bod hi’n bleser addysgu yma. Mae gan Fferm Denmarc y cydbwysedd cywir rhwng lle addysgu a chynefin naturiol ac mae hefyd wedi’i leoli’n ardderchog o ran y dirwedd ehangach, gyda nifer o leoliadau gwyllt amrywiol a diddorol gerllaw; rwy’n teimlo ei fod yn ganolfan wych i fynd allan ac archwilio’r ardal hon o Orllewin Cymru. Wedi’r cyfan, dyma’r lle perffaith i ddysgu ffotograffiaeth bywyd gwyllt.
Y cyrsiau nesaf yw: Penwythnos Ffotograffiaeth Bywyd Gwyllt a Ffotograffiaeth Macro Infertebratau
Simon Tune – Perchennog ‘ Adar Nature Optics ‘ a ‘Simon Tune Photography’.
