Mae Sefydliad Elusennol Corfforedig Ymddiriedolaeth y Ddaear a Rennir (SET) yn cyflogi ac yn ymgysylltu â phobl o ystod eang o gefndiroedd ac amgylchiadau. Mae’r polisi hwn yn diffinio’r ffordd yr ydym yn ymdrin â’n gwaith i ddiogelu plant ac oedolion sydd mewn perygl rhag camdriniaeth, esgeulustod neu niwed.
At ddibenion y polisi hwn, mae’r geiriau plentyn/plant yn cyfeirio at bob plentyn a pherson ifanc o dan 18 oed.
Mae’r polisi hwn yn berthnasol i bob staff, ymddiriedolwr, gwirfoddolwr, a phawb arall sy’n gweithio ar ran SET. Mae’r polisi a’r gweithdrefnau wedi’u hysgrifennu gan ddefnyddio canllawiau cenedlaethol a lleol gan y llywodraeth a sefydliadau eraill. Yn benodol, mae’n cymhwyso’r canllawiau diogelu statudol ‘Gweithio Gyda’n Gilydd i Ddiogelu Pobl’ i fodloni gofynion Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.
Diben y polisi
- I ddiogelu plant[1] ac oedolion sydd mewn perygl sy’n ymgysylltu â SET. Mae hyn yn cynnwys plant oedolion sy’n defnyddio ein gwasanaethau.
- I ddarparu egwyddorion cyffredinol i staff a gwirfoddolwyr sy’n arwain ein dull o ddiogelu plant ac oedolion sydd mewn perygl rhag niwed.
- Mae SET yn credu y dylid gwerthfawrogi plentyn ac na ddylai byth brofi camdriniaeth o unrhyw fath. Mae gennym gyfrifoldeb i hyrwyddo lles pob plentyn ac i’w cadw’n ddiogel. Rydym wedi ymrwymo i ymarfer mewn ffordd sy’n eu diogelu.
- I ddiogelu staff trwy gael fframwaith clir, gweithdrefnau cadarn ac adrodd tryloyw
- Galluogi SET i barhau i weithio gyda phlant, pobl ifanc, ac oedolion sydd mewn perygl, mewn ffyrdd sy’n diwallu anghenion a dyheadau ystod eang o gynulleidfaoedd.
Datganiad polisi
Mae Ymddiriedolaeth y Ddaear a Rennir yn credu ei bod bob amser yn annerbyniol i blentyn, person ifanc neu oedolyn sydd mewn perygl brofi camdriniaeth o unrhyw fath ac yn cydnabod ei chyfrifoldeb i ddiogelu lles pob plentyn, person ifanc ac oedolyn sydd mewn perygl sy’n cymryd rhan yn ei gweithgareddau a’i digwyddiadau, trwy ymrwymiad i ymarfer sy’n eu diogelu.
Wrth wneud hynny, rydym yn cydnabod bod:
- lles y plentyn/person ifanc ac oedolion sydd mewn perygl yn hollbwysig
- gan bob plentyn ac oedolyn sydd mewn perygl, waeth beth fo’u hoedran, gallu, rhyw, treftadaeth hiliol, cred grefyddol, statws iechyd, cyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth, yr hawl i amddiffyniad cyfartal rhag pob math o niwed neu gamdriniaeth
- gweithio mewn partneriaeth â phlant, pobl ifanc, eu rhieni, gofalwyr ac asiantaethau eraill yn hanfodol wrth hyrwyddo lles pobl ifanc ac oedolion sydd mewn perygl.
Bydd Ymddiriedolaeth y Ddaear a Rennir yn ymdrechu i ddiogelu plant, pobl ifanc ac oedolion sydd mewn perygl trwy:
- eu gwerthfawrogi, gwrando arnynt a’u parchu
- mabwysiadu canllawiau diogelu trwy weithdrefnau a chod ymddygiad i staff a gwirfoddolwyr
- ddylunio a chynnal ein gweithgareddau, prosiectau a gwasanaethau mewn ffordd sy’n diogelu pobl rhag unrhyw risg o niwed a allai godi o’u cyswllt â SET.
- weithredu gweithdrefnau diogelu wrth recriwtio a rheoli staff a gwirfoddolwyr, gan sicrhau bod yr holl wiriadau angenrheidiol yn cael eu gwneud.
- sicrhau bod dulliau diogel, priodol, hygyrch o adrodd am bryderon diogelu ar gael i staff, ymddiriedolwyr, gwirfoddolwyr a’r rhai sy’n gweithredu ar ran SET
- ddilyn adroddiadau o bryderon diogelu’n brydlon ac yn unol â’r broses
- sicrhau bod staff yn cael hyfforddiant ar ddiogelu ar lefel sy’n briodol i’w rôl
- ddatblygu a gweithredu gweithdrefnau diogelu data a chyfryngau cymdeithasol effeithiol
- adolygu a diweddaru ein polisïau a’n harferion yn rheolaidd
Geirfa termau
Rydym wedi amlygu termau allweddol a ddefnyddir yn y Polisi hwn.
Camdriniaeth – Mae hyn yn disgrifio camdriniaeth gorfforol, rywiol, seicolegol, emosiynol neu ariannol (ac mae’n cynnwys camdriniaeth sy’n digwydd mewn unrhyw leoliad, boed mewn annedd breifat, sefydliad neu unrhyw le arall).
Oedolyn sydd mewn perygl – Yn disgrifio unrhyw un dros 18 oed sy’n profi neu sydd mewn perygl o gamdriniaeth neu esgeulustod ac sydd ag anghenion am ofal a chymorth (p’un a yw’r awdurdod yn diwallu unrhyw un o’r anghenion hynny ai peidio), ac o ganlyniad i’r anghenion hynny yn methu ag amddiffyn ei hun rhag y camdriniaeth neu’r esgeulustod neu’r risg ohono. (Adran 126 Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant 2014)
Holl Staff Priodol – Yn cyfeirio at bob staff sydd naill ai’n gweithio wyneb yn wyneb â phlant neu oedolion sydd mewn perygl neu’n rheoli/cefnogi’r gwaith hwn fel y’i diffinnir gan eu disgrifiad swydd
Gwirfoddolwyr Priodol – Yn cyfeirio at bob gwirfoddolwr sy’n ymgymryd â gweithgaredd wyneb yn wyneb â phlant neu oedolion sydd mewn perygl ar ran SET neu’n cefnogi’r gwaith hwn fel y’i diffinnir gan eu disgrifiad rôl.
Holl Staff – Yn cyfeirio at bawb mewn cyflogaeth gyflogedig/yn derbyn tâl am waith gyda SET. Efallai y bydd ganddynt gyswllt â phlant a phobl ifanc fel rhan o’u disgrifiad swydd neu beidio
Plentyn – at ddibenion y polisi hwn, mae hyn yn cyfeirio at bob person o dan 18 oed. Dylid nodi, fodd bynnag, at ddibenion ehangach iechyd a diogelwch, y dylai’r categori risg ymestyn i 21 (ystyriaethau arbennig yn y broses asesu risg oherwydd profiad bywyd is lle gallant nodi a lliniaru risg heb gymorth).
Plentyn sydd mewn perygl – Mae hyn yn disgrifio unigolyn o dan 18 oed sy’n profi neu sydd mewn perygl o gamdriniaeth, esgeulustod neu fathau eraill o niwed; ac sydd ag anghenion am ofal a chymorth (p’un a yw’r awdurdod yn diwallu unrhyw un o’r anghenion hynny ai peidio).
Swyddog Dynodedig ar gyfer Diogelu / Swyddog Dynodedig Awdurdod Lleol (LADO) – Y person a enwebwyd o fewn awdurdod lleol sy’n gyfrifol am reoli a monitro honiadau diogelu mewn perthynas â gweithwyr gofal cymdeithasol cyflogedig a di-dâl. Darparu cyngor, gwybodaeth ac arweiniad i gyflogwyr a sefydliadau gwirfoddol ynghylch honiadau a phryderon diogelu mewn perthynas â gweithwyr proffesiynol/gwirfoddolwyr.
Person Diogelu Dynodedig – Y person a nodwyd o fewn ein sefydliad sydd ar gael i drafod pryderon diogelu.
Niwed – yn golygu camdriniaeth neu amhariad ar (a) iechyd corfforol neu feddyliol, neu (b) datblygiad corfforol, deallusol, emosiynol, cymdeithasol neu ymddygiadol.
Esgeulustod – Mae hyn yn golygu methiant i ddiwallu anghenion corfforol, emosiynol, cymdeithasol neu seicolegol sylfaenol person, sy’n debygol o arwain at amhariad ar lesiant y person (er enghraifft, amhariad ar iechyd y person).
Gweithgaredd Goruchwyliedig – lle mae personél SET yn gweithredu yn lle rhiant[2] i blant – rhaid cadw ffurflenni caniatâd wedi’u llofnodi ar gyfer plant yn y gweithgareddau hyn.
Gweithgaredd Cydredol – lle mae rhieni/gofalwyr yn aros gyda’r plant, h.y. nid yw personél SET yn gweithredu yn lle rhiant. Er enghraifft, ymweliadau ysgol, digwyddiadau teuluol.
Gweithdrefn ddiogelu i staff a gwirfoddolwyr
Mae SET yn ymdrechu i annog gwyliadwriaeth ac ymwybyddiaeth o’r materion sy’n ymwneud â diogelu a diogelwch plant, pobl ifanc, ac oedolion sydd mewn perygl – lle gellir gwneud amheuon neu honiadau’n ddidwyll heb ofn dial.
Dylai holl bolisïau SET adlewyrchu’r canllawiau diogelu hyn. Bydd prosesau rheoli risg priodol yn cael eu cymhwyso i bob cyswllt â phlant ac oedolion sydd mewn perygl.
Bydd person penodol ar gyfer diogelu plant a fydd yn gyfrifol am ddelio ag unrhyw bryderon ynghylch diogelu neu les plant. Y person hwn ar hyn o bryd yw Chris Lambert (Person Diogelu Dynodedig).
1. Sicrhau bod yr holl staff a gwirfoddolwyr yn cael eu hysbysu, eu cefnogi, eu rheoli a’u hyfforddi’n briodol
- Bydd yr holl staff a gwirfoddolwyr priodol yn cael eu dewis a’u gwirio’n ofalus i geisio sicrhau nad ydynt yn peri risg i blant, gan gynnwys cymryd 2 gyfeiriad ysgrifenedig, disgrifiad rôl a chyfrifoldebau clir, lle mae rhyngweithio â phlant yn rhan fwriadol o’r rôl honno.
- Bydd yr holl staff a gwirfoddolwyr priodol yn cael eu hystyried ar gyfer gwiriad Datgelu a Gwahardd (DBS) priodol fel y’i diffinnir gan Atodiad 2. Bydd gwiriadau DBS yn cael eu hailadrodd bob 5 mlynedd neu, i’r rhai sy’n tanysgrifio i’r gwasanaeth diweddaru, bydd diweddariadau blynyddol yn cael eu cynnal.
- Bydd cofrestr o wiriadau DBS yn cael ei chynnal a’i storio’n ddiogel yn swyddfa SET.
- Bydd yr holl staff a gwirfoddolwyr priodol yn derbyn y “Canllawiau Adrodd ar gyfer Staff a Gwirfoddolwyr” (Atodiad 3) a’r “Cod Ymddygiad” (Atodiad 4) ar ôl penodiad llwyddiannus ac ar ddechrau cyflogaeth gyda SET rhaid iddynt lofnodi’r “Cod Ymddygiad”.
- Bydd yr holl staff priodol yn derbyn ‘Cydnabod Arwyddion a Symptomau Camdriniaeth’ (Atodiad 5) a hyfforddiant gan eu Heddlu Lleol fel y bo’n berthnasol.
- Wrth dderbyn myfyriwr profiad gwaith neu leoliad hyfforddi, byddwn yn gofyn am gyfeiriadau ysgrifenedig gan unigolyn nad yw’n perthyn i’r plentyn, oni bai bod diogelwch o’r fath wedi’i sefydlu gan gydlynydd (megis cydlynydd Gwobr Dug Caeredin neu athro) (Atodiad 8)
2. Cynnal gweithgareddau diogel i blant, pobl ifanc ac oedolion sydd mewn perygl
- Byddwn yn ymdrechu i gynnal amgylchedd diogel ar gyfer ein gweithgareddau trwy ddilyn y Canllawiau ar gynnal gweithgareddau diogel i Blant (Atodiad 6).
- Bydd gan bob staff a gwirfoddolwr sy’n ymwneud â chynnal gweithgaredd rolau a chyfrifoldebau clir, mae hyn yn berthnasol yn gyfartal i staff allanol neu gynorthwywyr sy’n mynychu gydag ysgol neu grwpiau ymwelwyr eraill.
- Bydd rheoli risg ar gyfer gweithgareddau sy’n targedu plant ac oedolion sydd mewn perygl yn cydnabod anghenion penodol pob grŵp.
- Lle bynnag y bo modd, bydd yr holl staff a gwirfoddolwyr priodol yn cael eu gwneud yn ymwybodol o faterion bregusrwydd arbennig sy’n deillio o gefndir neu alluoedd unigolyn, e.e. y rhai sy’n wynebu rhwystrau mewn cyfathrebu neu sy’n ddibynnol ar eraill am ofal personol. Dylid annog ysgolion a grwpiau ymwelwyr i rannu’r wybodaeth hon cyn ymweld ond rydym yn cydnabod bod rhai grwpiau’n teimlo bod rhannu’r wybodaeth hon yn torri Deddf Diogelu Data.
- Bydd yr holl staff a gwirfoddolwyr yn gymwys a/neu’n brofiadol i oruchwylio a chyflawni’r gweithgareddau y maent yn ymgymryd â hwy.
- Bydd gan unrhyw drydydd parti unigolyn neu sefydliad sy’n ymwneud â chyflwyno gweithgareddau fel rhan o ddigwyddiad SET brofiad priodol a, lle bo’n berthnasol, bydd ganddynt y cymwysterau a/neu’r achrediad a’r yswiriant priodol. Os ydynt yn gweithredu gydag unrhyw radd o ymreolaeth, h.y. nid o dan oruchwyliaeth agos staff neu wirfoddolwyr SET, dylai fod ganddynt weithdrefnau diogelu sydd o leiaf yn cyfateb i’n rhai ni.
- Dylai’r holl staff a gwirfoddolwyr sy’n comisiynu trydydd partïon/contractwyr i weithio gyda phlant fod â phrofiad priodol a dylid cofnodi hyn yn ysgrifenedig.
3. Storio data plant a delweddau digidol yn briodol
- O dan GDPR, bydd SET yn sicrhau na chaiff unrhyw ddata personol neu ddelweddau digidol eu cadw ar gyfer unrhyw un o dan 16 oed oni bai gyda chaniatâd penodol y rhiant/gwarcheidwad cyfreithiol
- Staff a gwirfoddolwyr priodol i fod yn ymwybodol o’r canllawiau ar storio, a dileu delweddau digidol (Atodiad 7)
- Rhieni a gofalwyr i gael eu gwneud yn ymwybodol o sut rydym yn defnyddio data a delweddau plant
Adolygwyd gan Cymeradwywyd gan:
Llofnod Llofnod
Dyddiad: Dyddiad:
Swydd: Swydd:
Atodiad 1: Person Diogelu Dynodedig
Bydd gan SET aelod staff dynodedig a dirprwy i gymryd cyfrifoldeb am faterion diogelu plant.
Person Diogelu Dynodedig: Chris Lambert
Dylai’r person diogelu dynodedig ymdrechu i fynychu hyfforddiant Diogelu Lefel 2 (a gynigir am ddim gan Awdurdodau Lleol), cael gwiriad DBS Uwch + Rhestr Waharddedig, a chymryd 2 gyfeiriad.
Eu rôl yw:
- Sicrhau bod polisi a gweithdrefnau diogelu’r sefydliad yn cael eu dilyn.
- Sicrhau eu bod yn gwybod sut i gysylltu ag adran berthnasol yr Awdurdod Lleol, a’r heddlu, sy’n gyfrifol am ddelio â phryderon diogelu plant yn ystod ac ar ôl oriau swyddfa.
- Adrodd unrhyw bryderon i’r awdurdod lleol neu’r heddlu perthnasol. (N.B. dylid adrodd pryderon brys ar unwaith gan y rhai sy’n ymwybodol ohonynt hyd yn oed os nad yw’r person dynodedig ar gael.)
- Gweithredu fel ffynhonnell cyngor ar bob mater diogelu plant a cheisio cyngor ac arweiniad pellach gan asiantaethau statudol lleol yn ôl yr angen.
- Sicrhau bod cofnod ysgrifenedig (wedi’i storio’n ddiogel) yn cael ei gadw o unrhyw bryderon am blentyn neu oedolyn ac o unrhyw sgwrs neu atgyfeiriadau i asiantaethau statudol.
- Adrodd yn ôl yr angen i’r ymddiriedolwyr ar unrhyw gamau a gymerwyd, pryderon a gofnodwyd, neu ddigwyddiadau. Hefyd adrodd pan allai unrhyw sefyllfaoedd ‘newydd’ godi, megis ymgymryd â math newydd o waith lle gallai fod angen adolygu diogelu, a chysylltu ar unwaith â’r ymddiriedolwr diogelu a enwebwyd ynghylch gweithdrefnau priodol pe bai unrhyw aelod staff neu wirfoddolwr SET yn cael ei gysylltu â chamymddwyn.
- Cynnal a diweddaru eu gwybodaeth am ddiogelu plant a diogelu plant yn rheolaidd trwy hyfforddiant perthnasol.
Atodiad 2: Canllawiau ar Wirio Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS)
Cyn i sefydliad ystyried gofyn i berson wneud cais am wiriad DBS, maent yn gyfreithiol gyfrifol am sicrhau bod ganddynt hawl i ofyn i’r person hwnnw ddatgelu eu hanes euogfarnau.
Mae’r Weinyddiaeth Gyfiawnder wedi datgan na ddylai sefydliadau fynnu bod gwiriad DBS yn rhan o ymarfer recriwtio neu gais wrth dendro am gontractau, oni bai bod y gwasanaethau a ddarperir yn bodloni’r meini prawf ar gyfer gwiriad DBS cymwys fel y’i diffinnir gan yr eithriadau, gan y byddai hyn yn torri cyfraith cyflogaeth.
Sylwch mai 16 oed yw’r oedran lleiaf ar gyfer gwiriadau DBS.
Mae’r canllawiau ar pryd mae angen gwiriad DBS, ac i ba lefel, yn newid yn rheolaidd. Am y wybodaeth ddiweddaraf, ewch i wefan y llywodraeth:
Gwiriadau DBS: canllawiau manwl
https://www.gov.uk/government/collections/dbs-checks-detailed-guidance
Atodiad 3: Canllawiau adrodd i staff a gwirfoddolwyr
Mae SET yn credu bod pawb yn gyfrifol am ddiogelu plant ac oedolion sydd mewn perygl rhag niwed. Darllenwch y canllawiau hyn yn ofalus. Disgwylir i bob staff a gwirfoddolwr ddilyn y canllawiau hyn.
Os oes gennych unrhyw ymholiadau neu bryderon, cysylltwch â pherson diogelu dynodedig SET neu ymddiriedolwr diogelu enwebedig.
Darllenwch: –
- Y ddogfen polisi a gweithdrefn ddiogelu lawn gan gynnwys atodiadau
- Y canllawiau hyn
- Y Cod Ymddygiad i staff a gwirfoddolwyr
Rhaid i chi ddilyn y cyngor a roddir yn y dogfennau uchod. Os oes unrhyw beth nad ydych yn ei ddeall neu nad ydych yn cytuno ag ef, siaradwch â’r Person Diogelu Dynodedig am hyn.
- Mynychwch unrhyw hyfforddiant y cewch wahoddiad iddo.
- Rhaid i bob staff a gwirfoddolwr hysbysu’r Person Diogelu Dynodedig os ydynt:
- Wedi’u cyhuddo o drosedd sy’n ymwneud â phlentyn neu oedolyn sydd mewn perygl, trais, torri ymddiriedaeth neu drosedd sy’n berthnasol i’w dyletswyddau.
- Yn cael eu hymchwilio gan unrhyw awdurdod oherwydd pryderon y gallai fod gennych ran mewn achosi niwed i blentyn neu oedolyn sydd mewn perygl.
- Wedi’u diagnosio ag unrhyw gyflwr meddygol a allai effeithio ar eich gallu i gyflawni’ch rôl gyda phlant yn ddiogel, er enghraifft salwch seicotig.
- Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod beth i’w wneud os yw plentyn yn dweud wrthych neu os ydych yn amau eu bod yn cael eu niweidio.
Y pwyntiau allweddol yw:
PEIDIWCH Â
- Cynnal eich ymchwiliad eich hun trwy siarad â rhieni neu ofalwyr ac ati.
- Rhoi geiriau ym ngheg unrhyw blentyn trwy ofyn cwestiynau uniongyrchol fel “A wnaeth eich tad hynny?”
- Teimlo bod rhaid i chi hysbysu rhieni/gofalwyr os ydych chi’n meddwl y gallai roi’r plentyn mewn perygl o niwed pellach neu achosi iddynt gael eu tawelu.
- Anwybyddu eich pryder.
Gwnewch
- Gofyn cwestiynau agored i egluro eich pryder e.e. “Beth ddigwyddodd i’ch braich?”
- Gwrando ar y plentyn / eich teimladau mewnol.
- Gweithredu.
- Cadw cofnod ysgrifenedig o unrhyw sgyrsiau, digwyddiadau neu bryderon a’i drosglwyddo i’r staff diogelu dynodedig i’w storio’n ddiogel gan y swyddog gweithredol.
Camau i’w cymryd:
- Os oes gan blentyn anaf difrifol (er enghraifft yn cynnwys poen a gwaedu) neu os yw mewn perygl uniongyrchol (er enghraifft mae rhiant wedi cyrraedd i gasglu plentyn ac yn anaddas i ofalu amdano, neu blentyn wedi’i adael ar ei ben ei hun gartref) ffoniwch 999 a gofyn am gymorth gan y gwasanaeth ambiwlans a/neu’r heddlu. Os ydych chi’n gwybod neu’n amau bod y plentyn wedi dod i niwed trwy weithredoedd rhywun arall, gwnewch yn siŵr bod y staff proffesiynol y byddwch chi’n trosglwyddo’r plentyn iddynt yn deall hyn ac yn cymryd eu henw a’i gofnodi. Yn gyffredinol, bydd yn briodol hysbysu rhiant neu ofalwyr y plentyn beth sydd wedi digwydd unwaith y bydd y plentyn yn ddiogel gyda gweithiwr proffesiynol priodol.
- Os yw’n ymddangos bod plentyn wedi cael ei gam-drin mewn unrhyw ffordd gan gynnwys cam-driniaeth rywiol (ond nad yw mewn perygl uniongyrchol) rhowch wybod am hyn ar unwaith i adran gwasanaethau cymdeithasol Cyngor Sir Ceredigion (manylion isod).
- Os yw’r pryder yn un hirdymor yn hytrach nag un uniongyrchol, er enghraifft plentyn sy’n aml yn fudr, yn drewi neu sydd ag ymddygiad aflonyddgar, dylech drafod hyn gyda’r person diogelu dynodedig, a fydd yn penderfynu a ddylid gwneud atgyfeiriad.
- Os ydych wedi gorfod gwneud atgyfeiriad brys, rhowch wybod i’r person diogelu dynodedig cyn gynted â phosibl. Dylent hwy ddilyn hyn i fyny a chymryd cyngor pellach os ydynt yn credu bod y camau y mae’r awdurdod lleol yn eu cymryd yn gadael y plentyn mewn perygl.
- Cadwch gofnod ysgrifenedig o’r camau a gymerwyd a’i drosglwyddo i’r person diogelu dynodedig i’w gadw’n ddiogel.
| Manylion cyswllt | |
| Oriau swyddfa: | Adran Gwasanaethau Cymdeithasol Ceredigion, Cyngor Sir Ceredigion, Neuadd Cyngor Ceredigion, Penmorfa, Aberaeron, Ceredigion, SA46 0PA 01545 574 000 socservs@ceredigion.gov.uk |
| Y tu allan i oriau: | 0300 4563554 Pryderu am Oedolyn neu – Cyngor Sir Ceredigion |
Atodiad 4: Cod ymddygiad ar gyfer yr holl staff a gwirfoddolwyr priodol sy’n gweithio gyda phlant
Ni fydd pob aelod o staff na gwirfoddolwr yn cael cysylltiad rheolaidd â phlant, fodd bynnag dylai pob aelod o staff a gwirfoddolwr priodol fod yn ymwybodol o’r hyn a ddisgwylir ganddynt yn achos gwaith wyneb yn wyneb â phlant. Dylent allu dangos ymddygiad enghreifftiol er mwyn cadw plant ac oedolion mewn perygl yn ddiogel ac i amddiffyn eu hunain rhag honiadau o gamymddygiad.
Cofiwch, fel rheol gyffredinol, nad yw’n gwneud synnwyr treulio gormod o amser ar eich pen eich hun gyda phlant i ffwrdd oddi wrth eraill, mynd â phlant mewn car ar eich pen eich hun neu i’ch cartref. Pan fo hynny’n anochel, dylai ddigwydd dim ond gyda gwybodaeth lawn a chydsyniad rhywun arall sydd â gofal am y sefydliad(au) rydych yn gweithio gyda hwy a/neu rieni’r plentyn.
Cofiwch y gallai rhywun arall gamddehongli eich gweithredoedd, ni waeth pa mor dda yw eich bwriadau.
- Cofiwch bob amser, tra byddwch yn gofalu am blant pobl eraill, eich bod mewn sefyllfa o ymddiriedaeth a rhaid i’ch cyfrifoldebau tuag atynt hwy a’r sefydliad fod ar flaen eich meddwl bob amser.
- Gwnewch yn siŵr eich bod wedi darllen y Weithdrefn Diogelu a’ch bod yn teimlo’n hyderus eich bod yn gwybod sut i adnabod pryd y gallai plentyn neu oedolyn mewn perygl fod yn dioddef niwed, sut i drin unrhyw ddatgeliad a sut i roi gwybod am unrhyw bryderon.
- Rhaid i chi weithredu ar bryderon am les plentyn neu ymddygiad amhriodol unrhyw oedolion yn eich gweithgareddau.
- Gweithiwch fel tîm gyda’ch cydweithwyr/gwirfoddolwyr. Cytunwch ar rolau a chyfrifoldebau wrth gyflwyno sesiynau, cytunwch ar ba ymddygiad rydych yn ei ddisgwyl a byddwch yn gyson wrth ei orfodi.
- Anelwch bob amser at weithio mewn amgylchedd agored a byddwch yn ofalus ynglŷn â bod ar eich pen eich hun gyda phlentyn neu berson ifanc. Mewn sefyllfaoedd lle gallai fod angen hyn (er enghraifft lle mae person ifanc eisiau siarad yn breifat) meddyliwch am ffyrdd o wneud hyn i ymddangos yn llai cyfrinachol – er enghraifft trwy ddweud wrth weithiwr neu wirfoddolwr arall beth rydych yn ei wneud a ble rydych chi, gadael drws yn gilagored, bod o fewn clyw i eraill ac yn olaf cadw cofnod ysgrifenedig o’r sgwrs, gan drosglwyddo hwn i’r staff diogelu dynodedig i’w gadw’n ddiogel.
- Dylai cysylltiad corfforol fod yn agored ac wedi’i ysgogi gan anghenion y plentyn, e.e. am gwtsh pan fydd yn ofidus. Anogwch blant bob amser i gyflawni gofal personol (fel rhoi hufen haul, addasu dillad) eu hunain ac os na allant reoli, gofynnwch a hoffent gymorth.
- Os oes rhaid i chi siarad â phlentyn/person ifanc am eu hymddygiad cofiwch eich bod yn herio ‘beth wnaethon nhw’ nid ‘pwy ydyn nhw’.
- Gwrandewch ar blant a phobl ifanc a chymerwch bob cyfle i godi eu hunan-barch.
- Trathewch bob plentyn a pherson ifanc â pharch, a rhowch enghraifft iddynt o ymddygiad da rydych am i eraill ei ddilyn.
- Siaradwch yn benodol â phlant a phobl ifanc am eu hawl i gael eu cadw’n ddiogel rhag niwed.
- Trathewch bob plentyn yn gyfartal, a chyda pharch ac urddas, heriwch sylwadau ac ymddygiad gwahaniaethol a hyrwyddwch agweddau cadarnhaol tuag at wahaniaethau.
- Yn gyffredinol, ni ddylech roi anrhegion nac eitemau personol i blant. Yr eithriadau i hyn fyddai arferiad fel prynu tocyn pen-blwydd bach i blant neu anrheg ymadael neu gymorth i deulu mewn angen fel offer i’w galluogi i gymryd rhan mewn gweithgaredd. Dylai’r ddau fath o anrheg ddod oddi wrth y sefydliad a chael eu cytuno gyda’r person a enwir ar gyfer amddiffyn plant a rhiant y plentyn neu’r person ifanc. Yn yr un modd, peidiwch â derbyn anrhegion eich hun heblaw am docynnau bach ar gyfer dathliadau priodol.
- Rhowch adborth brwd ac adeiladol bob amser yn hytrach na beirniadaeth negyddol.
- Byddwch bob amser yn hawdd eich adnabod fel person cyfrifol (dillad corfforaethol, bathodyn neu eitem nodedig arall) bob amser yn ystod gweithgareddau gyda phlant a sicrhewch fod yr holl staff a gwirfoddolwyr eraill sy’n cynorthwyo gyda goruchwylio yr un mor glir i’w hadnabod.
- Sicrhewch gydsyniad rhieni yn ysgrifenedig bob amser ar gyfer ffotograffau.
- Holi unrhyw oedolyn anhysbys bob amser sy’n dod i Fferm Denmarc sy’n ceisio ymgysylltu â’r plant.
Rhaid i chi BYTH:
- defnyddio unrhyw fath o gosb gorfforol neu gerydd fel smacio neu daro, na defnyddio grym corfforol yn erbyn plentyn neu berson ifanc.
- cymryd rhan mewn gemau garw, corfforol neu rywiol bryfoclyd, gan gynnwys ymddygiad gwyllt (ac eithrio gweithgareddau chwaraeon strwythuredig).
- cymryd rhan mewn unrhyw fath o gyffwrdd amhriodol.
- gwneud sylwadau sy’n awgrymu rhywbeth rhywiol i blentyn neu amdano (gan gofio bod y diffiniad yn ymestyn i 18 oed), na defnyddio unrhyw iaith hiliol, rywiaethol, wahaniaethol neu dramgwyddus – dylid herio defnydd amhriodol plant o iaith a/neu ymddygiad bob amser.
- peri i blentyn wylo fel ffurf ar reolaeth.
- defnyddio ataliad (lle mae plentyn yn cael ei ddal, ei symud neu ei atal rhag symud yn erbyn ei ewyllys) ac eithrio fel dewis olaf ac yna dim ond pan fyddwch wedi eich hyfforddi’n briodol yn y dechneg
- ymddwyn mewn ffordd sy’n dychryn neu’n dirmygu unrhyw blentyn neu berson ifanc
- gwahodd person ifanc i’ch cartref na threfnu i’w gweld y tu allan i’r amseroedd gweithgaredd penodedig neu oddi ar y safle.
- mynd â pherson ifanc neu oedolion mewn perygl ar eu pen eu hunain mewn car, ni waeth pa mor fyr yw’r daith
- ysmygu, cymryd cyffuriau neu yfed alcohol yng nghwmni plant/tra’n gyfrifol amdanynt.
- defnyddio’r rhyngrwyd neu sianeli cyfathrebu ar y we i anfon negeseuon personol at blant / pobl ifanc neu i gyfeillio â hwy
- rhoi eich manylion cyswllt personol / manylion gwefan bersonol i blant neu bobl ifanc.
- tynnu lluniau o blant heb gydsyniad ysgrifenedig rhieni/gwarcheidwaid
Yr wyf i, sydd wedi llofnodi isod, yn datgan fy mod wedi darllen a byddaf yn cadw at y Cod Ymddygiad uchod os byddaf yn gweithio mewn rôl wyneb yn wyneb â phlant ar ran SET. Deallaf y gallai methu â gwneud hynny arwain at gamau disgyblu.
Llofnod y staff:
Enw (print):
Dyddiad:
Atodiad 5: Adnabod arwyddion a symptomau camdriniaeth
Dylai staff sydd â chysylltiad wyneb yn wyneb aml â phlant fod yn ymwybodol o’r diffiniadau, arwyddion a symptomau camdrifio plant fel y’u rhestrir isod. Gellir gofyn i staff a gwirfoddolwyr gwblhau hyfforddiant o ran adnabod arwyddion a symptomau camdriniaeth, fel sy’n berthnasol i’w rolau. Yn yr achosion hyn, bydd yr hyfforddiant hwn yn cael ei gofnodi ar eich cofnod cymhwysedd a dylid ei ailadrodd bob 3 blynedd. Mae dogfen y D of E “Working Together to Safeguard Children (2010)” yn diffinio prif gategorïau camdrifio plant, a ddefnyddir hefyd at ddibenion llunio cynlluniau amddiffyn plant ar gyfer plant sydd mewn perygl o niwed. Mae’r categorïau fel a ganlyn:
Esgeulustod
Esgeulustod yw’r methiant parhaus i ddiwallu anghenion corfforol a/neu seicolegol sylfaenol plentyn, sy’n debygol o arwain at amhariad difrifol ar iechyd neu ddatblygiad y plentyn. Gall esgeulustod ddigwydd yn ystod beichiogrwydd o ganlyniad i gamddefnyddio sylweddau gan y fam. Unwaith y bydd plentyn wedi’i eni, gall esgeulustod gynnwys rhiant neu ofalwr yn methu â:
- Darparu bwyd, dillad a lloches digonol (gan gynnwys cael ei wahardd o’r cartref neu gael ei adael);
- Amddiffyn plentyn rhag niwed neu berygl corfforol ac emosiynol;
- Sicrhau goruchwyliaeth ddigonol (gan gynnwys defnyddio gofalwyr annigonol); neu
- Sicrhau mynediad at ofal neu driniaeth feddygol briodol. Gall hefyd gynnwys esgeuluso anghenion emosiynol sylfaenol plentyn, neu beidio ag ymateb iddynt.
Camdriniaeth Gorfforol
Gall camdriniaeth gorfforol gynnwys taro, ysgydwat, taflu, gwenwyno, llosgi neu sgaldio, boddi, mygu, neu achosi niwed corfforol i blentyn mewn ffordd arall. Gall niwed corfforol hefyd gael ei achosi pan fydd rhiant neu ofalwr yn ffugio symptomau salwch, neu’n ysgogi salwch yn fwriadol mewn plentyn.
Camdriniaeth Rywiol
Mae camdriniaeth rywiol yn cynnwys gorfodi neu hudo plentyn neu berson ifanc i gymryd rhan mewn gweithgareddau rhywiol, nad ydynt o reidrwydd yn cynnwys lefel uchel o drais, p’un a yw’r plentyn yn ymwybodol o’r hyn sy’n digwydd ai peidio. Gall y gweithgareddau gynnwys cysylltiad corfforol, neu weithgareddau heb gysylltiad, megis gwylio gweithgareddau neu ddeunydd eglur. Nid dynion sy’n oedolion yn unig sy’n cyflawni camdriniaeth rywiol. Gall menywod hefyd gyflawni gweithredoedd o gamdriniaeth rywiol, fel y gall plant eraill.
Camdriniaeth Emosiynol
Camdriniaeth emosiynol yw camdriniaeth emosiynol parhaus o blentyn fel ag i achosi effeithiau niweidiol difrifol a pharhaus ar ddatblygiad emosiynol y plentyn. Gall olygu cyfleu i blant eu bod yn ddi-werth neu heb eu caru, yn annigonol, neu eu bod yn cael eu gwerthfawrogi dim ond i’r graddau eu bod yn diwallu anghenion person arall. Gall gynnwys peidio â rhoi cyfleoedd i’r plentyn fynegi ei farn, ei dawelu’n fwriadol neu ‘wneud hwyl’ am yr hyn y mae’n ei ddweud neu sut y mae’n cyfathrebu. Gall gynnwys disgwyliadau amhriodol o ran oedran neu ddatblygiad yn cael eu gosod ar blant. Gall y rhain gynnwys rhyngweithiadau sydd y tu hwnt i allu datblygiadol y plentyn, yn ogystal â gorbroteiddio a chyfyngu ar archwilio a dysgu, neu atal y plentyn rhag cymryd rhan mewn rhyngweithio cymdeithasol arferol. Gall olygu gweld neu glywed camdriniaeth o berson arall. Gall gynnwys bwlio difrifol (gan gynnwys seiberfwlio), gan beri i blant deimlo’n ofnus neu mewn perygl yn aml, neu ecsbloetio neu lygru plant. Mae rhywfaint o gamdriniaeth emosiynol yn rhan o bob math o gamdriniaeth o blentyn, er y gall ddigwydd ar ei ben ei hun.
Arwyddion a Symptomau Camdriniaeth
Nid oes llinell rannu glir rhwng un math o gamdriniaeth ac un arall. Mae’r adran ganlynol wedi’i rhannu’n bedwar maes i helpu i gategoreiddio’r hyn y gellir ei weld neu ei glywed. Gall plant/pobl ifanc ddangos symptomau o un neu bob un o’r categorïau. Ni ddylid defnyddio hwn fel rhestr wirio. Dylai staff a gwirfoddolwyr fod yn ymwybodol o unrhyw beth anarferol a ddangosir gan y plentyn.
ARWYDDION CORFFOROL O GAMDRINIAETH
- Marciau cleisiau sy’n gyson â naill ai strapiau neu glepiau
- Ofn gormodol o oedolion – Ofn mynd adref at rieni neu ofalwyr
- Ymosodol tuag at eraill
- Anafiadau neu losgiadau heb esboniad – yn enwedig os ydynt yn digwydd dro ar ôl tro ac yn enwedig mewn babanod nad ydynt yn symud
- Unrhyw anafiadau nad ydynt yn gyson â’r esboniad a roddwyd amdanynt
- Anafiadau sy’n digwydd i’r corff mewn mannau nad ydynt fel arfer yn agored i gwympiadau, gemau garw, ac ati
- Awydd i beidio â newid ar gyfer, neu gymryd rhan mewn gemau neu nofio
- Cleisiau, brathiadau, llosgiadau, toriadau esgyrn ac ati nad oes ganddynt esboniad damweiniol/ boddhaol
- Toriadau/crafiadau/camddefnyddio sylweddau
- Taro (gyda’r llaw neu offeryn) smacio, dyrnu, cicio, slapio, troelli/tynnu clust, gwallt neu fysedd, dal/gwasgu gyda gafael tynn, brathu, a llosgi
- Salwch wedi’i ffugio
ARWYDDION O ESGEULUSTOD
- Bod yn agored i berygl/diffyg goruchwyliaeth
- Esgeulustod – diffyg maeth, methiant i dyfu, newyn cyson, dwyn neu orfwyta bwyd, salwch heb ei drin, gofal annigonol ac ati.
- Anafiadau nad ydynt wedi cael sylw meddygol
- Dillad annigonol/amhriodol
- Newyn cyson
- Safonau hylendid gwael
- Salwch heb ei drin
- Diffyg sylw, cynhesrwydd neu ganmoliaeth parhaus
ARWYDDION EMOSIYNOL O GAMDRINIAETH
DS gall yr arwyddion hyn hefyd fod yn ddangosol o anhwylderau cydnabyddedig penodol fel ADHD neu Awtistiaeth. Os ydych yn ansicr, trafodwch eich pryderon gyda’r staff diogelu dynodedig.
- Newidiadau neu atchweliad mewn hwyliau neu ymddygiad, yn enwedig lle mae plentyn yn ymbellhau neu’n mynd yn glingy. Hefyd iselder/ ymosodol, pryder eithafol
- Nerfusrwydd, gwyliadwriaeth rewi
- Obsesiynau neu ffobiâu
- Diffyg cyflawniad sydyn neu ddiffyg canolbwyntio
- Perthnasoedd amhriodol gyda chyfoedion a/neu oedolion
- Ymddygiad ceisio sylw
- Blinder parhaus
- Rhedeg i ffwrdd/dwyn/dweud celwydd
- Darostwng, gwatwar neu fygwth plentyn p’un ai o flaen eraill neu ar eich pen eich hun.
- Diffyg sylw, cynhesrwydd neu ganmoliaeth parhaus.
- Gweiddi/bloeddio ar blentyn
- Radicaleiddio – defnyddio iaith amhriodol, meddu ar lenyddiaeth eithafol dreisgar, newidiadau mewn ymddygiad, mynegi safbwyntiau eithafol, eirioli gweithredoedd a dulliau treisgar, cysylltiad ag eithafwyr hysbys, ceisio recriwtio eraill.
DANGOSYDDION O GAMDRINIAETH RYWIOL BOSIBL
- Iaith a darlunio amhriodol ar gyfer oedran.
- Plentyn sy’n ymddiddori’n ormodol mewn materion rhywiol a gwybodaeth fanwl am ymddygiad rhywiol oedolion
- Yn cymryd rhan yn rheolaidd mewn chwarae rhywiol amhriodol i’w oedran
- Gwybodaeth rywiol amhriodol ar gyfer eu hoedran
- Gwyliadwriaeth wrth gael eu dynesu
- Dolur yn yr ardal organau cenhedlu neu frechau neu farciau heb esboniad yn yr ardaloedd organau cenhedlu
- Poen wrth basio dŵr
- Anhawster cerdded neu eistedd
- Dillad isaf wedi’u staenio neu’n waedlyd
- Poenau bol neu gur pen sy’n digwydd dro ar ôl tro
- Cleisiau ar y glun fewnol neu’r ffolen.
- Unrhyw honiadau a wneir gan blentyn ynghylch camdriniaeth rywiol
- Gweithgaredd rhywiol trwy eiriau, chwarae neu ddarlunio
- Plentyn sy’n rhywiol bryfoclyd neu’n hudo gydag oedolion
- Trefniadau rhannu gwely amhriodol gartref
- Aflonyddwch cwsg difrifol gydag ofnau, ffobiâu, breuddwydion byw neu hunllefau, weithiau gydag awgrymiadau rhywiol amlwg neu gudd
- Anhwylderau bwyta – anorecsia, bwlimia
- Ffynonellau arian heb gyfrif amdanynt
Dweud wrthych am gael gofyn iddynt ‘gadw cyfrinach’ neu ollwng awgrymiadau neu gliwiau am gamdriniaeth.
Cofiwch- Mae arwyddion a symptomau yn aml yn ymddangos mewn clwstwr, ond hefyd gall llawer o’r dangosyddion uchod gael eu hachosi gan ffactorau eraill- os oes amheuaeth, gwiriwch ef.
Y ffactor pwysicaf yw adroddiad gan y plentyn.
Atodiad 6: Arweiniad ar gynnal gweithgareddau diogel wrth weithio gyda phlant.
Cynnal asesiad risg
Dylid cynnal asesiad risg safle cyfredol ar gyfer Fferm Denmarc bob amser a dylid asesu’r ardal uniongyrchol sy’n cael ei defnyddio ar gyfer gweithgaredd am unrhyw newidiadau neu risgiau penodol sy’n gysylltiedig â’r gweithgaredd hwnnw yn y dyddiau cyn hynny. Bydd hyn yn caniatáu amser i gymryd camau i unioni unrhyw broblemau a helpu i leihau’r tebygolrwydd o risgiau annisgwyl yn ystod yr ymweliad.
Bydd angen asesiad risg penodol ar gyfer unrhyw weithgareddau sy’n cynnwys pobl o dan 18 oed, dros 70 oed, a menywod beichiog. Os yw plant neu oedolion mewn perygl yn mynychu digwyddiad o dan oruchwyliaeth staff neu ofalwyr eu hunain, dylid gwneud trefniadau ysgrifenedig clir ynghylch rhannu cyfrifoldebau a dylai’r asesiad risg o ran yr unigolion sy’n mynychu aros gyda’r staff/gofalwyr sy’n gyfrifol amdanynt (yn enwedig unrhyw un sy’n mynychu o dan atgyfeiriad y GIG).
Ystyriwch:
- Y math o ymweliad/gweithgaredd a niferoedd ac oedran y rhai dan sylw.
- Y lleoliad, y llwybrau a’r dulliau trafnidiaeth.
- Cymhwysedd, profiad a chymwysterau staff goruchwylio.
- Cymarebau staff goruchwylio i gyfranogwyr
- Oedran, cymhwysedd, ffitrwydd a thymer aelodau’r grŵp ac addasrwydd y gweithgaredd.
- Anghenion arbennig (addysgol, meddygol neu symudedd er enghraifft) cyfranogwyr.
- Ansawdd ac addasrwydd yr offer sydd ar gael.
- Amodau tymhorol, tywydd ac amseru
- Gweithdrefnau brys.
- Sut i ymdopi pan fydd cyfranogwr yn methu neu’n anfodlon parhau.
- Gweithdrefnau mynd adref
- Y siawns o ddod ar draws pobl eraill mewn sefyllfa heb ei rheoli
- Cymarebau gwaith awgrymedig a therfynau oedran o ran gweithgareddau penodol
Yn ddelfrydol, dylai o leiaf dau oedolyn ‘cofrestredig/cydnabyddedig’ ac, os yn bosibl, trydydd fod yn bresennol ym mhob gweithgaredd. Mae hyn oherwydd pe bai damwain yn digwydd mae angen un person arnoch i fynd am gymorth, un i ofalu am y person sydd wedi’i anafu ac un i oruchwylio gweddill y grŵp. Ceisiwch gael arweinwyr gwrywaidd a benywaidd yn bresennol os yn bosibl. Rydym yn cydnabod nad yw hyn yn bosibl mewn rhai achosion, ond gellir cymryd camau eraill i liniaru risg: yn yr achosion hyn, dylid cytuno ar weithdrefnau ymlaen llaw gyda staff/ymddiriedolwyr eraill.
Bydd y gymhareb oedolion i blant yn amrywio yn ôl y gweithgaredd rydych yn ei wneud, y safle rydych yn ei ddefnyddio a’r math o grŵp sydd gennych. Anelwch at gymhareb oedolion i blant o ddim mwy na 1:10, ond mewn sefyllfaoedd risg uwch rhaid i’r gymhareb oedolion i blant fod yn uwch. Isod mae ychydig o enghreifftiau o dasgau a chymarebau priodol awgrymedig.
- Gweithdai dan do a digwyddiadau nad ydynt yn ymarferol
- Cymhareb o 1:4 ar gyfer plant o dan 5 oed
- Cymhareb o 1:8 ar gyfer plant 5 i 8 oed
- Gwaith ymarferol yn yr awyr agored / cadwraeth:
- argymhellir cymhareb o 1:3 ar gyfer plant 5 i 8 oed
- argymhellir cymhareb o 1:6 ar gyfer plant 8 i 14 oed
- Argymhellir cymhareb o 1:8 ar gyfer 14 oed a throsodd
- Caniatâd Rhieni
Ddim yn ofynnol.
- Hyd y sesiynau
Mae yna lawer o ffactorau, nid yn unig diogelu, a fydd yn effeithio ar hyd sesiwn, megis y tywydd, amser y dydd, y math o weithgaredd, mynediad at gyfleusterau neu anghenion a gofynion eich grŵp. Ni ddylai sesiynau ar gyfer plant o dan 8 oed bara mwy na dwy awr.
- Gweithdrefn Mynd Adref
Cofiwch fod yn rhaid i chi wneud popeth rhesymol i sicrhau bod eich grŵp yn ddiogel ac yn mynd adref gyda’r oedolyn cywir. Gall ‘amser mynd adref’ fod pan fydd plant mewn risg uchel. Dylai’r ysgol neu’r grŵp sy’n dod ddilyn y gweithdrefnau canlynol a chadw cyfrifoldeb am bob unigolyn sydd o dan eu gofal.
- Cofnodwch ar ffurflenni caniatâd pwy sy’n casglu pob plentyn
- Defnyddiwch gofrestr bresenoldeb
- Gofynnwch i blant ddod i ddweud wrthych pan fyddant yn mynd adref, fel y gallwch eu ticio oddi ar y rhestr.
- Mae arweinwyr yn sefyll mewn man amlwg i arsylwi’r weithdrefn mynd adref.
- Ceisiwch gael rhywun gyda chi i ymyrryd â chwestiynau gan oedolion. Mae’n hawdd iawn cael eich tynnu sylw a gallech golli rhywbeth yn hawdd.
- Os yw rhieni’n bresennol yn y digwyddiad ond bod un yn gadael eu plentyn yn ddiweddarach yng ngofal rhiant arall, mae angen caniatâd ysgrifenedig i gadarnhau bod y rhiant arall yn cael mynd â’r plentyn adref.
Atodiad 7: Storio data plant a delweddau digidol
Dylid ystyried y canllawiau hyn hefyd mewn perthynas â rheolau cyffredinol ynghylch diogelu data a defnydd cyfryngau cymdeithasol.
Data Plant
O dan GDPR ni ellir cadw unrhyw ddata am unrhyw un o dan 16 oed heb ganiatâd penodol gan y rhiant neu’r gwarcheidwad cyfreithiol. Mae pob trydydd parti sy’n dod ag unigolion o dan 16 oed i’r safle i fod yn gyfrifol am y data hwn ac ni ddylent ei rannu â SET.
Delweddau Digidol
- Gellir storio delweddau digidol gyda chaniatâd ysgrifenedig, ni ellir storio na defnyddio delweddau heb ganiatâd ysgrifenedig at unrhyw ddiben.
- Rhaid storio caniatâd llun ysgrifenedig, mewn ffolderi dyddiedig, neu mewn droriau dan glo. Gall rhieni a gofalwyr dynnu caniatâd yn ôl, yn ysgrifenedig, ar unrhyw adeg.
- Rhaid dileu delweddau digidol o fewn saith diwrnod gwaith o’r ddyfais dal (ffôn, camera neu gamera fideo).
- Ni ddylid byth defnyddio offer ffotograffig personol i dynnu lluniau o blant oni bai ei fod wedi’i gytuno’n ysgrifenedig â’r ymddiriedolwyr bod offer personol yn cael ei ddefnyddio’n rheolaidd at ddibenion gwaith, ac mae’r rheolau uchod yn dal i fod yn berthnasol.
Delweddau Digidol o Ddigwyddiadau Cyhoeddus
Yn y rhan fwyaf o achosion mae’n ymarferol cael caniatâd unigolion sy’n cael eu ffotograffu (h.y. mewn digwyddiadau gan ddefnyddio ffurflenni caniatâd rhieni, wedi’u harchebu ar ddigwyddiadau neu wahoddiad yn unig), ond nid yw bob amser yn bosibl gwneud hynny ar gyfer grwpiau mawr mewn digwyddiadau cyhoeddus megis diwrnodau agored, diwrnodau hwyl i’r teulu a chyfarfodydd cyhoeddus. Gan nad oes cyfyngiad ar fynediad i’r digwyddiadau cyhoeddus hyn mewn ardaloedd sy’n hygyrch i’r cyhoedd, rydym yn ystyried bod unrhyw berson sy’n bresennol yn y digwyddiadau hyn wedi rhoi caniatâd ymhlyg i ymddangos yng nghefndir unrhyw ffotograff neu ffilm (mae hyn yn unol â darpariaethau’r DPA). Fodd bynnag, byddwn yn gwneud pob ymdrech i sicrhau bod y cyhoedd yn ymwybodol bod ffotograffydd ar y safle yn tynnu lluniau at ddibenion cyhoeddusrwydd.
Atodiad 8: Canllawiau ychwanegol ar gyfer gwirfoddolwyr ifanc, gan gynnwys profiad gwaith (gwirfoddolwyr o dan 18 oed)
Mae SET yn ymdrechu i gynnig cymaint o gyfleoedd â phosibl i bobl o bob oed ymgysylltu â Fferm Denmarc ac i wirfoddoli gyda ni. Credwn fod mynediad at gyfleoedd i wirfoddoli o dan 18 oed yn allweddol i feithrin diddordeb pobl ifanc mewn bywyd gwyllt ac i ganiatáu iddynt elwa o sgiliau a gwybodaeth staff a gwirfoddolwyr SET, gan feithrin gyrfa yn y dyfodol o bosibl.
Yn gyffredinol, byddwn yn gwneud popeth o fewn ein gallu i gefnogi person ifanc sy’n dymuno gwirfoddoli gyda ni, ar yr amod bod cyfleoedd addas ar gael ac y gallwn sicrhau eu diogelwch a’u lles bob amser. Rhaid cadw at y canllawiau penodol canlynol:
Profiad gwaith
- Mae angen i staff neu wirfoddolwyr goruchwylio fod â gwiriadau DBS perthnasol yn eu lle
- Bydd staff neu wirfoddolwyr goruchwylio wedi derbyn sefydlu ym mholisi a chanllawiau diogelu plant SET a byddant wedi darllen ac arwyddo’r Cod Ymddygiad amgaeedig.
- Gofynnir am gyfeirnod ar gyfer y person ifanc os nad ydynt wedi gwirfoddoli gyda SET o’r blaen
- Bydd ffurflen ganiatâd rhiant/gwarcheidwad wedi’i llofnodi a’i derbyn
- Byddant yn cael eu goruchwylio bob amser gan aelod priodol o staff/gwirfoddolwr (a bennir yn unol â’r polisi a’r canllawiau hyn), ac ni chânt eu gadael ar eu pen eu hunain nac eu gadael gyda staff neu wirfoddolwyr eraill. Bydd y gwirfoddolwr ifanc hefyd yn cael ei hysbysu o’r gofyniad hwn.
- Staff SET i gwblhau asesiad risg personol ar gyfer y gwaith y byddant yn ei wneud, gan gofio y gall diffyg profiad neu aeddfedrwydd pobl ifanc arwain at ddiffyg ymwybyddiaeth o risgiau penodol (hyd at 21 oed)
- Cyn belled ag y bo modd, ceisiwch osgoi gweithio mewn amgylchedd 1:1
- Pe bai unrhyw bryderon diogelu yn codi, dylid dilyn gweithdrefnau safonol SET. Os yw’r lleoliad gwaith wedi’i drefnu gan ysgol, dylid hysbysu’r ysgol hefyd.
- Cadwch gofnod llawn o’r gwaith a wnaed
Gwybodaeth Adolygu
Dyddiad Dod i Rym: 28 Hydref 2026
Bydd y polisi yn cael ei adolygu’n rheolaidd i sicrhau ei fod yn parhau i fod yn gydymffurfiol yn gyfreithiol, yn effeithiol yn weithredol, ac yn cyd-fynd â gwerthoedd ac amcanion y sefydliad.
Adolygiad Nesaf wedi’i Drefnu: Hydref 2027
Datganiad Cymeradwyo Polisi
Mae’r polisi hwn wedi’i gymeradwyo gan Ymddiriedolwyr Shared Earth Trust ac mae’n berthnasol i bob staff, gwirfoddolwr, ymddiriedolwr, contractwr, cyfranogwr ac ymwelydd perthnasol fel y nodir yn y ddogfen.
