Polisi Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant

Mae Sefydliad Elusennol Corfforedig (SET) Shared Earth Trust wedi ymrwymo i hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ym mhob agwedd ar ei waith. Credwn y dylid trin pawb ag urddas, tegwch a pharch, a bod ganddynt gyfleoedd cyfartal i gymryd rhan yn ein gwaith ac elwa ohono.

Mae Shared Earth Trust yn credu y dylai pawb gael cyfle i brofi, mwynhau a helpu i ofalu am natur. Rydym wedi ymrwymo i leihau rhwystrau sy’n atal pobl rhag cymryd rhan yn ein gweithgareddau, cyfleoedd gwirfoddoli, rhaglenni amgylcheddol a phrosesau gwneud penderfyniadau.

Rydym yn cydnabod ac yn gwerthfawrogi amrywiaeth ein cymunedau ac yn deall bod gan bobl gefndiroedd, profiadau, hunaniaethau, galluoedd a ffyrdd gwahanol o feddwl. Rydym wedi ymrwymo i greu diwylliant cynhwysol lle mae pawb yn teimlo eu bod yn cael eu croesawu, eu parchu, eu cefnogi ac yn gallu cymryd rhan yn llawn.

Rydym yn cydnabod ac yn gwerthfawrogi niwroamrywiaeth ac yn deall bod pobl yn meddwl, yn dysgu ac yn cyfathrebu mewn gwahanol ffyrdd. Byddwn yn ceisio creu amgylcheddau a chyfleoedd sy’n cefnogi pobl niwrowahanol, gan gynnwys pobl ag awtistiaeth, ADHD, dyslecsia, dyspracsia a gwahaniaethau niwrolegol eraill.

Mae’r polisi hwn yn berthnasol i:

• Ymddiriedolwyr
• Gweithwyr
• Gwirfoddolwyr
• Ymgynghorwyr a chontractwyr
• Buddiolwyr
• Defnyddwyr gwasanaethau
• Unigolion sy’n gwneud cais am gyflogaeth neu gyfleoedd gwirfoddoli

Mae cyfrifoldeb cyffredinol am weithredu’r polisi hwn yn gorwedd ar Fwrdd yr Ymddiriedolwyr.

Nodau’r polisi hwn yw:

• Gosod y safonau a’r disgwyliadau ar gyfer cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ar draws y sefydliad.
• Diffinio cyfrifoldebau unigol a sefydliadol ar gyfer atal gwahaniaethu a hyrwyddo cynhwysiant.
• Cefnogi diwylliant lle gwerthfawrogir amrywiaeth a lle caiff pawb eu trin yn deg.
• Sicrhau bod cyfleoedd dysgu a datblygu ar gael i staff, ymddiriedolwyr a gwirfoddolwyr.
• Hyrwyddo mynediad cyfartal at natur, gwirfoddoli a chyfleoedd ymgysylltu â’r gymuned.

1. Ein Hymrwymiad

Mae Shared Earth Trust wedi ymrwymo i:

• Sicrhau bod y polisi hwn yn cael ei gefnogi a’i weithredu’n llawn gan Fwrdd yr Ymddiriedolwyr.
• Creu amgylchedd gwaith a gwirfoddoli lle caiff gwahaniaethau a chyfraniadau unigol eu cydnabod a’u gwerthfawrogi.
• Hyrwyddo urddas, tegwch a pharch i bawb.
• Sicrhau na oddefir unrhyw fath o wahaniaethu, bygythiad, bwlio, aflonyddu neu ddioddefwr.
• Ymdrin â chwynion o ddifrif ac ymateb yn brydlon ac yn briodol.
• Darparu lleoliadau, cyfleusterau, gwybodaeth a deunyddiau sy’n hygyrch ac yn gynhwysol.
• Amlygu hygyrchedd ein cyfleusterau a’n llwybr cerdded yn enwedig o ran amrywiadau tir.
• Cyfathrebu’n effeithiol a galluogi pawb i gymryd rhan yn llawn.
• Dylunio a darparu gwasanaethau sy’n diwallu anghenion amrywiol ein cymunedau.
• Cefnogi staff, gwirfoddolwyr ac ymddiriedolwyr drwy hyfforddiant a datblygiad.
• Adolygu arferion cyflogaeth a gwirfoddoli’n rheolaidd i ddileu rhwystrau a gwella cynhwysiant.
• Gwneud addasiadau rhesymol i alluogi gweithwyr anabl, gwirfoddolwyr, ymddiriedolwyr, defnyddwyr gwasanaethau ac ymwelwyr i gymryd rhan yn llawn.
• Ystyried hygyrchedd wrth gynllunio, cyflwyno a gwerthuso prosiectau, gweithgareddau a digwyddiadau.
• Ceisio adborth gan gyfranogwyr a defnyddwyr gwasanaethau ynghylch hygyrchedd a chynhwysiant a defnyddio’r adborth hwn i wella ein harfer.
• Sicrhau bod cyfleoedd hyfforddi, datblygu a dilyniant ar gael yn deg.
• Adolygu ein gwasanaethau i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn briodol ac yn hygyrch i gymunedau amrywiol.

2. Deddf Cydraddoldeb 2010

Mae Shared Earth Trust yn cefnogi egwyddorion a gofynion Deddf Cydraddoldeb 2010 yn llawn.

Mae’r Ddeddf yn amddiffyn unigolion rhag gwahaniaethu ar sail y nodweddion gwarchodedig canlynol:

• Oedran
• Anabledd
• Ailbennu rhywedd
• Priodas a phartneriaeth sifil
• Beichiogrwydd a mamolaeth
• Hil (gan gynnwys lliw, cenedligrwydd a tharddiad ethnig neu genedlaethol)
• Crefydd neu gred
• Rhyw
• Cyfeiriadedd rhywiol

Ni fydd SET yn gwahaniaethu’n anghyfreithlon yn erbyn unrhyw berson ar sail y nodweddion hyn.

3. Diffiniadau

Cydraddoldeb

Mae cydraddoldeb yn golygu sicrhau bod gan bobl gyfleoedd cyfartal ac nad ydynt yn cael eu hanfantais na’u trin yn annheg oherwydd pwy ydynt neu eu hamgylchiadau.

Amrywiaeth

Mae amrywiaeth yn golygu cydnabod, parchu a gwerthfawrogi gwahaniaethau rhwng pobl a deall bod y gwahaniaethau hyn yn cryfhau sefydliadau a chymunedau.

Cynhwysiant

Mae cynhwysiant yn golygu creu amgylchedd lle mae pawb yn teimlo eu bod yn cael eu croesawu, eu parchu, eu gwerthfawrogi ac yn gallu cymryd rhan yn llawn waeth beth fo’u cefndir, eu hunaniaeth, eu nodweddion neu eu hamgylchiadau.

Mae cynhwysiant yn cynnwys nodi a dileu rhwystrau a allai atal pobl rhag ymgysylltu â gweithgareddau, gwasanaethau, cyflogaeth neu gyfleoedd gwirfoddoli Shared Earth Trust.

Gwahaniaethu Uniongyrchol

Mae gwahaniaethu uniongyrchol yn digwydd pan gaiff rhywun ei drin yn llai ffafriol oherwydd nodwedd warchodedig.

Gwahaniaethu Anuniongyrchol

Mae gwahaniaethu anuniongyrchol yn digwydd pan fo polisi, arfer neu ofyniad yn berthnasol yn gyfartal i bawb ond yn anfantais anghymesur i bobl o grŵp penodol ac na ellir ei gyfiawnhau’n wrthrychol.

Aflonyddu

Aflonyddu yw ymddygiad diangen sy’n ymwneud â nodwedd warchodedig sydd â’r pwrpas neu’r effaith o dorri urddas person neu greu amgylchedd bygythiol, gelyniaethus, diraddiol, cywilyddus neu dramgwyddus.

Bwlio

Mae bwlio yn cynnwys ymddygiad amhriodol, tramgwyddus, bygythiol neu faleisus sy’n tanseilio hyder, lles neu berfformiad.

Dioddefwr

Mae dioddefwr yn digwydd pan gaiff person ei drin yn annheg oherwydd ei fod wedi gwneud, cefnogi neu godi cwyn am wahaniaethu, aflonyddu neu fwlio, neu wedi cynorthwyo person arall i wneud hynny.

Ni fydd Shared Earth Trust yn goddef dioddefwr ar unrhyw ffurf.

Camau Cadarnhaol

Gall Shared Earth Trust gymryd camau cadarnhaol cyfreithlon lle mae tystiolaeth yn dangos bod pobl â nodweddion gwarchodedig penodol yn cael eu tangynrychioli neu’n wynebu rhwystrau i gymryd rhan mewn cyflogaeth, gwirfoddoli, llywodraethu neu ddarparu gwasanaethau.

Bydd unrhyw gamau o’r fath yn cydymffurfio â Deddf Cydraddoldeb 2010.

4. Cyfrifoldebau

4.1 Cyfrifoldebau Sefydliadol

Mae cyfrifoldeb am hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn gorwedd ar Fwrdd yr Ymddiriedolwyr, staff a gwirfoddolwyr.

Mae Shared Earth Trust yn cydnabod ei gyfrifoldebau cyfreithiol a moesol i sicrhau nad yw unrhyw unigolyn yn destun gwahaniaethu anghyfreithlon neu driniaeth annheg.

Bydd SET yn:

• Hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant drwy bolisïau, arferion a phrosesau gwneud penderfyniadau.
• Sicrhau bod pryderon a chwynion yn cael eu trin yn deg ac yn brydlon.
• Monitro effeithiolrwydd y polisi hwn.
• Cymryd camau priodol pan fydd camymddwyn yn digwydd.
• Meithrin diwylliant lle caiff pawb eu trin ag urddas a pharch.

Ni oddefir iaith dramgwyddus, ymddygiad gwahaniaethol a jôcs neu sylwadau amhriodol.

Gall torri’r polisi hwn arwain at gamau disgyblu neu gamau rheoli gwirfoddolwyr fel sy’n briodol.

4.2 Cyfrifoldebau Unigol

Rhaid i bob ymddiriedolwr, gweithiwr a gwirfoddolwr:

• Ddeall a dilyn y polisi hwn.
• Drin eraill ag urddas a pharch.
• Hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn eu gwaith.
• Herio ymddygiad amhriodol lle bo’n briodol ac yn ddiogel i wneud hynny.
• Adrodd am bryderon ynghylch gwahaniaethu, bwlio neu aflonyddu.
• Ymatal rhag ymddygiad a allai gael ei ystyried yn wahaniaethol, yn eithrio, yn dramgwyddus neu’n fygythiol.
• Cymryd rhan mewn hyfforddiant a chyfleoedd datblygu EDI perthnasol.

Mae gan bawb gyfrifoldeb i gyfrannu at amgylchedd cynhwysol a chroesawgar.

4.3 Cyfrifoldebau’r Ymddiriedolwyr

Mae’r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am:

• Hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ar draws y sefydliad.
• Sicrhau bod polisïau ac arferion yn cydymffurfio â deddfwriaeth berthnasol.
• Monitro gweithrediad y polisi hwn.
• Sicrhau bod systemau effeithiol yn bodoli ar gyfer adrodd a mynd i’r afael â phryderon.
• Cymryd camau prydlon pan adroddir am wahaniaethu, aflonyddu neu fwlio.
• Cynnal diwylliant sy’n ddiogel, yn barchus ac yn gynhwysol.

5. Arfer Gweithio

5.1 Darparu Gwasanaethau

Bydd SET yn sicrhau bod ei wasanaethau’n gynhwysol, yn hygyrch ac yn ymateb i anghenion cymunedau ledled Cymru.

Byddwn yn:

• Ddatblygu a chynnal dealltwriaeth o anghenion amrywiol defnyddwyr gwasanaethau.
• Adolygu gwasanaethau a phrosiectau gan ddefnyddio persbectif cydraddoldeb a chynhwysiant.
• Nodi a lleihau rhwystrau i gymryd rhan.
• Cymhwyso egwyddorion EDI wrth bennu blaenoriaethau sefydliadol.
• Monitro ac adrodd am ddigwyddiadau lle na chafodd y polisi hwn ei ddilyn.
• Gweithio tuag at fodloni gofynion deddfwriaeth cydraddoldeb.
• Sicrhau hygyrchedd corfforol a digidol lle bynnag y bo modd.
• Defnyddio lleoliadau hygyrch ar gyfer gweithgareddau a digwyddiadau.

5.2 Caffael a Tendro

Bydd nwyddau a gwasanaethau yn cael eu caffael drwy brosesau teg a thryloyw.

Lle bo’n briodol, bydd gweithgareddau caffael yn ystyried:

• Cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant.
• Ymrwymiadau Iaith Gymraeg.
• Cyfrifoldebau amgylcheddol.
• Gofynion Iechyd a Diogelwch.
• Gwerthoedd moesegol a chymdeithasol.

5.3 Recriwtio a Dethol

Bydd penderfyniadau recriwtio yn seiliedig yn unig ar deilyngdod, sgiliau, cymwysterau a chyflwr i’r rôl.

Bydd Shared Earth Trust yn sicrhau:

• Na chaiff unrhyw ymgeisydd ei drin yn llai ffafriol oherwydd nodwedd warchodedig.
• Cynigir addasiadau rhesymol yn ystod prosesau recriwtio.
• Mae disgrifiadau swyddi a manylebau person yn deg ac yn gymesur.
• Ystyrir cyfleoedd gweithio hyblyg a rhan-amser lle bo’n briodol.
• Ystyrir datgeliadau cofnodion troseddol yn deg ac yn gymesur mewn perthynas â gofynion rôl a chyfrifoldebau diogelu.

5.4 Telerau ac Amodau

Mae Shared Earth Trust wedi ymrwymo i gynnal telerau ac amodau sy’n adlewyrchu deddfwriaeth gyflogaeth gyfredol ac arfer da.

Gwneir addasiadau rhesymol lle bo angen i gefnogi gweithwyr anabl.

Ystyrir ceisiadau am drefniadau gweithio hyblyg yn deg ac yn adeiladol.

5.5 Dysgu a Datblygu

Bydd mynediad at gyfleoedd hyfforddi, dysgu a datblygu yn seiliedig ar anghenion sefydliadol ac unigol.

Rhoddir ystyriaeth i amgylchiadau unigol, gan gynnwys cyfrifoldebau gofalu, anghenion hygyrchedd a nodau datblygiad personol.

5.6 Goruchwyliaeth a Gwerthuso

Bydd trefniadau goruchwyliaeth ac adolygiad perfformiad yn cael eu cynnal yn deg ac yn gyson.

Bydd y prosesau hyn yn cefnogi lles, datblygiad a chynhwysiant.

5.7 Arferion Gwirfoddoli

Bydd cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn cael eu hymgorffori ym mhob polisi, gweithdrefn ac arfer gwirfoddoli.

Rydym yn cydnabod y gall pobl wynebu rhwystrau ariannol, diwylliannol, corfforol, daearyddol neu gymdeithasol i wirfoddoli a byddwn yn ceisio nodi a dileu’r rhwystrau hyn lle bynnag y bo modd.

Mae Shared Earth Trust wedi ymrwymo i greu cyfleoedd gwirfoddoli sy’n groesawgar, yn hygyrch ac yn hyblyg.

I gefnogi’r ymrwymiad hwn byddwn yn:

• Hyrwyddo cyfleoedd gwirfoddoli drwy amrywiaeth o sianeli i gyrraedd cymunedau amrywiol.
• Defnyddio disgrifiadau rôl a arferion recriwtio cynhwysol.
• Cynnig dulliau cais a chyfathrebu amgen lle bo’n briodol.
• Gwneud addasiadau rhesymol i gefnogi gwirfoddolwyr anabl a niwrowahanol.
• Darparu cyfeiriadaeth, hyfforddiant a chefnogaeth barhaus hygyrch.
• Annog cyfranogiad gan gymunedau sydd wedi’u tangynrychioli yn y sectorau amgylcheddol a chadwraeth.
• Ad-dalu treuliau gwirfoddolwyr cymeradwy yn unol â gweithdrefnau sefydliadol.
• Darparu cyfleoedd i wirfoddolwyr rannu adborth a dylanwadu ar ddatblygiadau yn y dyfodol.
• Sicrhau bod gwirfoddolwyr yn cael eu trin ag urddas, tegwch a pharch.
• Amddiffyn gwirfoddolwyr rhag gwahaniaethu, aflonyddu, bwlio a dioddefwr.
• Adolygu arferion gwirfoddoli’n rheolaidd i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn gynhwysol ac yn ymatebol.

6. Polisïau Cysylltiedig

Dylid darllen y polisi hwn ochr yn ochr â:

• Polisi Gwirfoddolwyr
• Polisi Diogelu
• Polisi Recriwtio a Dethol
• Gweithdrefn Cwynion
• Gweithdrefnau Disgyblu a Chwynion
• Polisi Iechyd a Diogelwch
• Polisi Diogelu Data a Phreifatrwydd
• Polisi Iaith Gymraeg

7. Gweithredu

7.1 Hyrwyddo’r Polisi

Bydd pob ymddiriedolwr, staff a gwirfoddolwr yn derbyn copi o’r polisi hwn fel rhan o’r cyfeiriadaeth a byddant yn ymwybodol o’u cyfrifoldebau o dan y polisi.

Mae Bwrdd yr Ymddiriedolwyr yn cadw cyfrifoldeb cyffredinol am sicrhau gweithrediad effeithiol y polisi hwn.

Bydd dau Ymddiriedolwr yn cael eu henwebu fel Arweinwyr Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant a byddant yn goruchwylio gweithrediad, monitro ac adolygu’r polisi.

7.2 Monitro Cydraddoldeb

Bydd Shared Earth Trust yn monitro effeithiolrwydd y polisi hwn drwy gasglu a dadansoddi data priodol a chymesur.

Gall monitro gynnwys gwybodaeth sy’n ymwneud â:

• Staff
• Gwirfoddolwyr
• Ymddiriedolwyr
• Recriwtio a chadw staff
• Cyfranogiad mewn hyfforddiant
• Cwynion a digwyddiadau sy’n ymwneud â gwahaniaethu, bwlio neu aflonyddu

Bydd unrhyw wybodaeth a gesglir yn cael ei rheoli yn unol â GDPR y DU a deddfwriaeth Diogelu Data a’i defnyddio’n unig i gefnogi amcanion cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant.

Lle mae tystiolaeth yn dynodi canlyniadau anghyfartal neu rwystrau i gymryd rhan, bydd SET yn cymryd camau priodol i fynd i’r afael â’r materion hyn.

Bydd y Bwrdd yn derbyn diweddariadau rheolaidd ynghylch perfformiad EDI, hyfforddiant, cwynion a chamau gwella.

7.3 Cwynion a Phryderon

Dylai unrhyw un sy’n credu eu bod wedi profi gwahaniaethu, aflonyddu, bwlio neu ddioddefwr adrodd eu pryderon cyn gynted â phosibl.

Gellir codi cwynion i ddechrau gyda:

• Aelod o staff
• Aelod o Fwrdd yr Ymddiriedolwyr
• Rheolwr llinell neu oruchwyliwr (lle bo’n berthnasol)

Bydd pryderon yn cael eu trin yn sensitif, yn gyfrinachol ac yn deg. Ni fydd unrhyw unigolyn yn cael ei anfantais am godi pryder dilys yn ddidwyll.

Lle mae cwynion yn ymwneud ag Ymddiriedolwyr, gellir penodi person annibynnol y cytunwyd arno gan y partïon i ymchwilio i’r mater.

Bydd camau priodol yn cael eu cymryd lle caiff cwynion eu cadarnhau.

Gwybodaeth Adolygu

Dyddiad Dod i Rym: 28 Hydref 2026

Bydd y polisi yn cael ei adolygu’n rheolaidd i sicrhau ei fod yn parhau i fod yn gydymffurfiol yn gyfreithiol, yn effeithiol yn weithredol, ac yn cyd-fynd â gwerthoedd ac amcanion y sefydliad.

Adolygiad Atodol Nesaf: Hydref 2027

Datganiad Cymeradwyo Polisi

Mae’r polisi hwn wedi’i gymeradwyo gan Ymddiriedolwyr Shared Earth Trust ac mae’n berthnasol i bob staff, gwirfoddolwr, ymddiriedolwr, contractwr, cyfranogwr ac ymwelydd perthnasol fel y nodir yn y ddogfen.